Arap partilerine yasak tartışması
İsrail Meclisi Merkez Seçim Komitesi’nin, geçtiğimiz hafta düzenlenen toplantıda, Mansur Abbas liderliğindeki “Raam Partisi”nin yanı sıra “Hadash”, “Taal” ve “Balad” partilerinin oluşturduğu “Ortak Liste”nin seçimlere katılımının yasaklanması yönünde karar almasının yankıları sürüyor. Son kararı Yüksek Mahkeme’nin vermesi beklenirken, yasağın kaldırılmamasının oyları düşse bile Başbakan Binyamin Netanyahu’ya yarayacağı vurgulanıyor.
Aşırı sağcı Netanyahu hükümetinin kontrolündeki bir organ olan Merkez Seçim Komitesi’nin, 18’e 5 oyla aldığı karara gerekçe olarak, bu partilerin ülkeye karşı silahlı mücadeleyi desteklediği ve ülkenin Yahudi devleti olarak varlığını reddettiği iddiası gösterildi. Komite ayrıca, Hadash Milletvekili Ofer Cassif ile Balad Partisi lideri Sami Ebu Şehade’nin adaylıklarını da engelleme kararına imza attı.
Gözler mahkemede
Aynı komite, hükümetin aşırı sağcı ortakları Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich’in partilerinin seçimlerden men edilmesi taleplerini ise reddetti.
Bu yasaklama kararı, İsrail’in yaklaşık 2 milyonu bulan Arap nüfusunun yanı sıra farklı kesimlerince de eleştiri oklarının hedefi oldu. İsrail’in sol kanadında ve yurtdışındaki bazı destekçileri arasında büyük tepkilere yol açan kararların, ülkenin demokratik sistemine vurulan bir darbe olduğu savunulurken, İsrail karşıtları da bu yasakları “devletin temelde ırkçı olduğuna dair bir başka kanıt” şeklinde yorumladı.
Söz konusu partiler ve adayların seçimlere katılıp katılamayacağına dair son kararı ise, İsrail Yüksek Mahkemesi’nin vermesi bekleniyor. İsrail merkezli “Times of Israel” gezetesinde yer alan bir analizde, Yüksek Mahkeme’nin, 2019 ve 2022’deki benzer durumlarda yaptığı gibi bu yasakları da kaldırmasının beklendiğine dikkat çekildi. Ben Sales imzalı yazıda, Yüksek Mahkeme’nin 2019’da Balad-Ra’am partisine getirilen yasağı kaldırdığını, 2022’de de Balad’ın tekrar seçimlere katılmasına izin verdiğini hatırlatıyor.
Asıl neden oylar!
İsrail’de 27 Ekim’deki seçimler öncesinde yapılan kamuoyu yoklamaları, ne mevcut hükümetin ne de muhalif kanadın 120 sandalyeli İsrail Meclisi’nde (Knesset) hükümeti kurabilmek için gerekli 61 milletvekilinin desteğine ulaşmasının mümkün olmadığını gösteriyor. Kanal 12’nin son anketine göre, eski genelkurmay başkanı ve Yaşar Partisi’nin lideri Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu, 54 sandalye öngörüsüyle Netanyahu’nun iktidar bloğunun önünde yer alırken, Başbakan’ın cephesi 50-52 sandalyede kalıyor. Küçük partiler ise, koalisyon hükümeti konusunda anahtar durumunda.
Ankete göre, seçimler bugün yapılsa Eisenkot’un Yaşar Partisi 23 sandalyeyle meclisin en büyük partisi olacak. Netanyahu’nun Likud’u 20 sandalye ile ikinci, Naftali Bennett’in “Birlikte” partisi 13 sandalyeyle 3. sırada olacak. Yair Golan liderliğindeki “Demokratlar” ile Avigdor Lieberman’ın “Evimiz İsrail” partisinin de 9’ar sandalye alması öngörülüyor. Netanyahu’nun iktidar bloğunda ise ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin 8, Shas’ın 7 sandalye kazanması bekleniyor. Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir liderliğindeki “Yahudi Gücü” için 6, “Dini Siyonizm” için ise 5 sandalye öngörülüyor.
Birleşik Arap Listesi’nin 5 sandalye kazanması beklenirken Yoaz Hendel liderliğindeki “Yedekler Partisi”, “İsrail Halkı” ve Beny Gantz’ın “Mavi ve Beyaz”ının 4’er sandalye alacağı tahmin ediliyor.
Kilit konumda
Özellikle 2021’de koalisyona katılan Mansur Abbas’ın, Eisenkot’un başını çektiği muhalif blokla birlikte hareket edebileceği, bunun da Arap oylarının Eisenkot’u koalisyon kurma yarışında Netanyahu’nun bir adım önüne geçmesini sağlayacağı öne sürülüyor. Arap partilerinin olmadığı seçimler sonrasında koalisyon pazarlıklarının uzaması, hükümetin kurulamaması ve tekrar seçimlere gidilmesi ise Netanyahu’ya yarıyor.
Netanyahu Hafter’in oğluyla da görüşmüş!
İtalyan gazetesi “Il Foglio”, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Birleşik Arap Emirlikleri’ne yaptığı gizli ziyarette Libya’nın doğusunu kontrol altında tutan Halife Hafter’in oğlu Saddam Hafter’le de görüştüğünü yazdı. “Haaretz” gazetesinin aktardığına göre, Libya Ulusal Ordusu’nun komutan yardımcısı olan Saddam Hafter’in uçağı, Pazartesi günü Netanyahu’nunkinden 20 dakika sonra BAE’ye indi. Halife Hafter’in eski siyasi danışmanlarından Mohamed Buisier’in X’teki paylaşımında, zamanlamanın tesadüf olmadığını, Saddam’ın cumhurbaşkanlığı hedefleri için siyasi destek sağlamak için Netanyahu ile görüştüğünü iddia etti.
Ordudan ‘bilinmeyene’ hazırlık
İsrail devlet televizyonu KAN, ordunun, seçim öncesi bazı cephelerde “tansiyonun yükselmesine ve bir saldırı ihtimaline karşı” hazırlık yaptığı bildirdi. KAN’a konuşan güvenlik kaynakları, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun “seçimler öncesinde saldırı tehdidi” bulunduğuna ilişkin açıklamasının ardından, ordunun çatışma ihtimaline hazırlandığını, olası saldırılara şiddetle karşılık verileceğini öne sürdü. Netanyahu, saldırı tehdidinin nereden geleceğini söylememişti.
