Felsefenin öncü ismi Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'ye veda
89 yaşında hayatını kaybeden filozof Prof. Dr. İoanna Kuçuradi bugün son yolculuğa uğurlandı.
Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı olan İoanna Kuçuradi, tedavi gördüğü Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Cuma günü hayatını kaybetti.
90'ıncı yaşına girmeye hazırlanan Kuçuradi, 10 Ekim'de Sarıyer Boğaziçi Kültür Merkezi'ndeki düzenlenecek programla öğrencileri ve sevenleriyle yeni yaşına girecekti.
Felsefenin öncü isminin cenazesi, doğum gününde (4 Ekim) Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu'nda düzenlenen törenin ardından Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı'nda defnedildi.
NTV muhabiri Sinan Kunter, Kuçuradi'nin felsefe dünyasının önemli isimlerinden biri olduğunu ardından özellikle insan hakları alanındaki çalışmalarıyla ardından büyük bir miras bıraktığı vurguladı.
Kunter, yıllar boyunca akademik çalışmalarını sürdüren usta ismin, yalnızca Türkiye'de değil uluslararası alanda da fikirleriyle farkındalık oluşturduğunu da söyledi.
NTV muhabiri, felsefe alanında yaptığı çalışmaların insan hakları mücadelesine önemli katkılar sunduğunu ifade ederek bu çalışmaların Türkiye sınırlarını aşarak dünyaya yayıldığını söyledi. UNESCO başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum örgütlerinde ortaya koyduğu fikirlerin karşılık bulduğunu belirten Kunter, bu çalışmaların önemli bir farkındalık yarattığını dile getirdi.
“FELSEFEDEN ASLA VAZGEÇMEDİ”
Türkiye Felsefe Kurumu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Betül Çotuksöken ise “hocaların hocası”yla uzun yıllar birlikte çalıştıklarını anlattı. Çotuksöken, öğrencilik yıllarından itibaren Kuçuradi'nin çalışmalarını yakından takip ettiğini belirterek onun akademik titizliğine dikkat çekti.
Kuçuradi'nin babasının eczacı olduğunu ve kızının da eczacı olmasını istediğini aktaran Çotuksöken, buna rağmen onun felsefeden hiçbir zaman vazgeçmediğini söyledi.
Çotuksöken, "Çok titiz çalışırdı. Muhteşem bir dil duyarlılığı vardı. Çok yabancı dil bilirdi ama Türkçeye ayrı bir özen gösterirdi.” sözleriyle hocasının dil konusundaki hassasiyetini de anlattı.
“İNSAN OLMA SANATINI ÖĞRETEN BÜYÜK BİR REHBERDİ”
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyonu Onursal Başkanı Prof. Dr. İoanna Kuçuradi'ye ilişkin, "Büyük bir öğretmenden ziyade insan olma sanatını bize öğreten büyük bir rehberdi. Böyle abidevi rehberlere normal hayatımızda çok ihtiyacımız var." dedi.
Çelik, 90 yaşında hayatını kaybeden felsefeci Kuçuradi için Maltepe Üniversitesi Mimar Vedat Çakırca Konferans Salonu'nda düzenlenen cenaze törenine katıldı.
Törende konuşan Çelik, Kuçuradi'nin insanlık adına büyük bir kayıp olduğunu söyledi.
Onun büyük bir öğretmen ve rehber olduğunu dile getiren Çelik, şöyle devam etti:
"Büyük bir öğretmenden ziyade insan olma sanatını bize öğreten büyük bir rehberdi. Böyle abidevi rehberlere normal hayatımızda çok ihtiyacımız var. Ama bazı zamanlar var ki onların rehberliği yolumuzu bulabilmemiz için çok daha önemli oluyor. İçinde bulunduğumuz dünya, bütün kuralların, bütün değerlerin yıkıldığı bir dünya haline geliyor. Aynı Gramsci'nin bir vesileyle dediği gibi 'Eski dünya ölüyor, yeni dünya doğamıyor. Şimdi canavarlar zamanı.' Gerçekten o zaman bunun söylendiği zamandan çok daha fazla bugünkü dünyayı tarif eden bir söz. Gerçekten eski dünya ölüyor, yeni dünya tüm sancılarına rağmen doğamıyor. Ve canavarlar zamanı dediğimiz dünyada büyük bir barbarlığın hakim olduğu, Gazze'deki soykırımdan dünyanın başka yerlerindeki ağır insanlık sorunlarına kadar birçok iç yakıcı tabloyla karşı karşıyayız."
Ömer Çelik, "İnsan olarak zor ve karışık zamanlarda yolumuzu nasıl buluruz?" sorusunu sorduklarında karşılarına tek bir cevabın çıktığını anlattı.
Bu cevabı bulmaları gerektiğine dikkati çeken Çelik, "Bu da Hocamızın bütün ömrünü verdiği, bütün hayatını vakfettiği bir arayıştır. O da şu: İnsanla değerin ilişkisi nedir, insanı değerden kopardığımız zaman insan olmaktan çıktığı için insan ile değer arasındaki bağı nasıl kuracağız? Belki hocamızın bütün hayatının özeti. Bize değerle, değer üretmeyle insan arasındaki ilişkiyi nasıl doğru kurabileceğimizi gösteriyordu." diye konuştu.
“BU ÇAĞIN ÖĞRETMENİ OLARAK YOL GÖSTERMİŞ ABİDEVİ BİR ŞAHSİYET”
Çelik, Mevlana'nın "Söyle, söyle ki her söyleyen bir ark açıyor. Bir sonraki çağa su ulaştırıyor. Gerçi her çağın bir söyleyeni var ama bir öncekilerin söyledikleri ona yar" sözünün Kuçuradi'yi ifade ettiğini belirterek, şunları paylaştı:
"Geçmişin büyük bilgelerinin, insanlık sanatının büyük ustalarının, bütün o değer-insan ilişkisini özümsemiş, öncekilerin söylediklerini kendisine yar etmiş ama bugün de bize bu çağın söyleyeni, bu çağın öğretmeni olarak yol göstermiş abidevi bir şahsiyet. Birçok arkadaşımla beraber biz kitapçılarda büyüdük. Onun için en büyük onurlardan bir tanesi, ömrümüzün sonuna kadar felsefe öğrencisi olmaktır. O bakımdan bir değer arayışı olan, insanla değer arasındaki ilişkiyi arayan herkesin kendisine bulacağı en kıymetli öğretmenlerden, en kıymetli rehberlerden bir tanesi İoanna Hocamızdır. Ne zaman insandan bahsetsek, ne zaman insanla değer ilişkisi arasında bir bağ kurmaya çalışsak onun rehberliği her zaman önümüzde yol gösterici olacak. Ne mutlu ki bize, bu güzel ülkede, bu büyük vatanda böylesine abidevi bir şahsiyet yetişmiş. Ne mutlu ki bize, hepimiz bütün Türkiye'de çeşitli meselelere kafa yoranlar, onun talebesi olma fırsatını elde etmişiz. Ve ne mutlu ki bize, biraz evvel gördüğünüz gibi bir deniz kenarında tek başına yürüse bile inandığı şeyleri bize anlatmak için bütün ömrünü vakfetmiş böylesine yüksek bir şahsiyete sahibiz. Bugün çok eksiğiz, büyük bir kayıpla karşı karşıyayız. Aynı zamanda insanlığın kaybı. Kendisi hakkında dünyanın çeşitli yerlerinde yayımlanan mesajları 'Ne söyleniyor?' diye takip ettim. Bugün aslında herkesin aradığı şey: İnsanı değerli kılan nedir? İnsanla değer arasındaki ilişkiyi nasıl kuracağız?"
Yapay zekanın insanlık tarihinde hiç olmayan bir tehlike oluşturduğuna işaret eden Çelik, bunun ellerinden bütün değerleri alacak ve insan eliyle üretilmiş bir tehdit olarak önlerine geldiğini vurguladı.
Ömer Çelik, "Felsefede tartışılmış bazı fikirleri, bazı düşünceleri yapay zekaya sorduğum zaman, aslında felsefi açıdan tartışmalı, birbirine zıt fikirlerin olduğu yerlerde zaman zaman yapay zekanın tek taraflı cevap verdiğini görüyorum." ifadesini kullandı.
“HOCAM DERSLERİNİZİ UNUTMAYACAĞIZ. SİZİ SAYGIYLA UĞURLUYORUZ”
Bu konuda çok yakın zamanda bir değişiklik olduğunu aktaran Çelik, şunları kaydetti:
“Google'a, herhangi bir kavramı sorduğunuzda sizi bir felsefe sözlüğüne yönlendirirken artık sizi oraya yönlendirmiyor. Sizi doğrudan yapay zekasına yönlendiriyor. Siz o sözlükte öğrenmeniz gerekeni aslında filtrelenmiş ve yapılandırılmış bir şekilde görüyorsunuz. Onun için insanla değer arasındaki ilişkide bugün daha büyük bir tehlikeyle karşı karşıyayız. Onun için iyi ki siz hocalarımız varsınız. İyi ki 'Hocaların Hocası' İoanna Hocamız bu topraklarda yaşadı ve biz onun öğrencisi olma şerefine nail olduk. Çok üzgünüz, çok büyük bir kayıp ama belki de vefatıyla birlikte bize şunu hatırlattı: Ey insanlık, ey öğrencilerim, ey kardeşlerim, ey evlatlarım... Bu tehlikeye karşı size öğrettiğim dersi unutmayın. Hocam, derslerinizi unutmayacağız. Sizi saygıyla uğurluyoruz.”
İOANNA KUÇURADİ KİMDİR?
Kuçuradi 4 Ekim 1936'da, İstanbul'da doğdu. 1954'te Zapyon Kız Lisesini, 1959'da İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünü bitirdi. 1965'te doktora derecesini aldı. 1965-1968 yılları arasında Erzurum Atatürk Üniversitesinde görev yaptı. 1970'te doçent, 1978'de de profesör oldu.
1969'da Hacettepe Üniversitesi Felsefe Bölümünü kurdu ve 2003 yılında emekli oluncaya dek bölümün başkanlığını yaptı. 1997'den beri aynı üniversitenin İnsan Hakları ve Felsefesi Uygulama ve Araştırma Merkezinin Müdürü ve bu Merkezin bünyesinde kurulan UNESCO Kürsüsünün sahibiydi.
Türkiye Felsefe Kurumunun başkanlığını yürüten Kuçuradi, Uluslararası Felsefe Dernekleri Federasyonunda da çeşitli görevlerde bulundu ve federasyonun başkanlığını yaptı.
Felsefe, etik, insan hakları ve değerler alanlarında çalışmalar yapan Kuçuradi, ulusal ve uluslararası çeşitli kuruluşlarda görev aldı.
ESERLERİ VE ÖDÜLLERİ
Kuçuradi'nin "Nietzsche ve İnsan", "Schopenhauer ve İnsan", "İnsan ve Değerleri", "Etik", "Sanata Felsefeyle Bakmak" ve "Çağın Olayları Arasında" adlı eserleri bulunuyor.
Prof. Dr. Kuçuradi, çalışmaları dolayısıyla Goethe Madalyası, Türkiye Bilimler Akademisi Ödülü, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Özgürlüğü Ödülü ve çeşitli uluslararası onur ödüllerine layık görüldü.
