Limon fiyatı ithalata kapı açtı
Duygu Erdoğan - Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklama ile limonda ithalat kanallarını açık tutmak amacıyla ithalattaki gümrük vergisi oranlarının indirildiği belirtildi. İklim kaynaklı don başta olmak üzere sorunlarla verim kaybı geçen sezon yüzde 35 olarak açıklanan limonda üreticiler yeterli ürün olmasına karşılık, 100 lira üzerindeki yüksek fiyat seyrinin alınan kararda etkili olduğunu belirtiyor. İthalat politikasının fiyatı düşürmekte faydalı olmayacağını belirten üreticiler, limonda her dönem farklı uygulamalar yapılmasının başta iç pazar olmak üzere ihracatta da ‘güven’ algısını zedelediğini dile getiriyor.
Yeterli ürün var mı?
Limonda tüketici ihtiyacının uygun fiyatla karşılanması amacıyla; üretim, arz-talep dengesi, fiyat hareketleri ve dış ticaret verileri dikkate alınarak ithalatta uygulanan gümrük vergisi 31 Temmuz’a kadar yüzde 10 olarak yeniden düzenlendi. Yeni limon hasadının başlayacağı 1 Ağustos itibarıyla ile vergi oranının yeniden yüzde 54 olarak uygulanmaya devam edeceği, hasat döneminde üreticinin korunacağına vurgu yapıldı.
Birçok kez ihracat ihracat kısıtlamasına konu olan limonda 2025 nisanda ise önce ihracat yasağı getirilip ertesi gün yasak kaldırılmıştı.Son iki sezondur limon iklim kaynaklı don başta olmak üzere farklı sorunlarla karşı karşıya kalınca üretimde düşüş gözlenmişti.
Dünyanın önemli limon üreticisi ülkelerinden Türkiye, yıllık ortalama 1.3 milyon ton üretim yapıyor. Ancak 2023-2024 sezonunda bu üretim 2.3 milyon tona çıkmıştı. Bu dönem aynı zamanda normal seyreden hava sıcaklıklarıyla düşen tüketimle birleşince üreticinin limonları bahçesinde kalmıştı. Dalında toplama maliyeti ürünün kendisinden daha pahalıya geldiği için üretici büyük zarar ederek, bazıları narenciye bahçelerini sökmeye karar vermişti. 2024-2025 sezonunda da benzer bir tablo oluşmuş; 1.7 milyon tonu aşan üretim yine karşılık bulamayınca üreticinin zararı katlanmıştı. 2025-2026 sezonunda ise Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre bitkisel üretim tahmini limon için yüzde 35 kayba işaret ediyordu. Bu hesapla sezonda 1.1 milyon ton limon öngörüldü.
Mersin ve Adana’dan edinilen bilgilere göre depolarda ve çok az da olsa ağaçlarda bulunan limonuniç tüketim ve ihracat için yeterli olduğu; alınan kararın yüksek fiyat seyri nedeniyle hayata geçirildiği ifade ediliyor.
Enflasyon muhasebesi mi?
İç piyasada üretimi yetersiz kalan ürün dışında farklı sorunlar için ithalat seçeneğinin kullanılmasının üretimi bir ‘kısır döngü’ye ittiğini belirten Mersin (Akdeniz) Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, “İthalat, ürünlerden para kazanan aracıları rahatsız etmiyor; yine para kazanıyorlar. Ancak arada üretici yine ektiğinin karşılığını alamıyor, mevcut durum onları değil bizi korkutuyor. Yüksek fiyatı nedeniyle enflasyon muhasebesine konu olmuş olabilir, zira yılın ilk iki ayındaki enflasyon oranlarında mevsimsel gıda etkilerine dikkat çekilmişti. Ancak şimdiki bir hareket bizi ileride çok daha büyük üretim sorunlarıyla karşı karşıya bırakabilir” dedi.
‘Fiyat gevşedi, ürün yeterli’
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, Türkiye’nin tüketimine yetecek kadar limon bulunduğunu, fiyatın da raf ömrü kısa son daldaki ürünlerin piyasaya girmesiyle gevşediğini söyledi. Doğan, “Bir sabah uyandığımızda aldığımız ithalat haberleri üretici olarak bizleri büyük bir çıkmaza itiyor. Limon üreticisi zaten zorlu koşullarda üretim yapıyor; bahçe bakımı, işçi yevmiyesi, gübresi ilacı, sonradan paketi, nakliyesi, deposu zaten kazancımızın çok üzerinde. Bu maliyetler ile bir de ithalat korkusu üreticilerimizi kaybettirir” diye konuştu.
Fiyat seyri düşüşte
Ocak ayından şubat sonuna kadar olan süreçte limon kilo fiyatı 120-150 lira arasında seyretti ancak fiyat son iki haftadır 90-100 lira seviyesinde bulunuyor.Depo ve daldan çıkış fiyatı 45 liradan 30-35 liraya düşerken; hal fiyatı ise 20-50 lira arasında geniş bir yelpazede bulunuyor.
