Su altında bir hafta yaşayabilen arı keşfedildi
Yeni bir araştırma, kraliçe bombus arılarının bir hafta boyunca su altında yaşayabildiğini ortaya koydu.
Ottawa Üniversitesi bilim insanlarının yürüttüğü çalışmaya göre, kraliçe bombus arıları su altında bir haftadan fazla hayatta kalabiliyor.
Hakemli bilimsel dergi Royal Society Publishing’de yayımlanan çalışmaya göre, kışı sağ atlatan her kraliçe, ilkbaharda yeni bir koloninin kurucusu olur. Bu nedenle kraliçelerin kış veya erken ilkbahar sellerinde ölmesi, o koloninin hiç oluşmaması anlamına geliyor.
Bilim insanları uzun süre eriyen karlar ve yoğun yağışların, kış uykusundaki kraliçe arıları boğduğunu düşünüyordu. Ancak yeni çalışma, yer altındaki kış odacıkları suyla dolsa bile kraliçelerin uzun süre hayatta kalabildiğini gösterdi.
KIŞI YER ALTINDA GEÇİRİYORLAR
Kraliçe bombus arıları kışı toprağın altında geçirir. Bilim insanlarının “diapoz” adını verdiği bu durum, kış uykusuna benzer bir süreçtir. Bu dönemde arıların metabolizması ciddi şekilde yavaşlar ve enerji tüketimleri minimuma iner.
İlkbaharda karlar eridiğinde ve yağmurlar toprağı suya doyurduğunda, yer altındaki bu odacıklar zaman zaman tamamen su altında kalabiliyor.
LABORATUVARDA SU ALTINDA KALDI
Araştırmacılar bu durumu test etmek için laboratuvarda kış koşullarını taklit etti. Kraliçe arılar 4–5 ay diapozda tutulduktan sonra sekiz gün boyunca su altında bırakıldı. Bu süreçte arıların metabolizma hızları ve fizyolojik tepkileri yakından izlendi.
HAYATTA KALMALARINI SAĞLAYAN İKİ STRATEJİ
Araştırmaya göre kraliçe arılar su altında kalmalarını sağlayan iki farklı mekanizmayı birlikte kullanıyor:
Son derece düşük metabolizma: Diapoz sırasında enerji ihtiyaçları çok az olduğu için çok sınırlı oksijenle yaşayabiliyorlar.
Anaerobik metabolizma: Oksijen azaldığında hücreler enerji üretmek için oksijensiz bir sisteme geçiyor ve bu sırada laktik asit birikiyor.
Ayrıca arıların su içindeki az miktardaki oksijeni de gaz alışverişi yoluyla kullanabildiği belirlendi.
SUDAN SONRA “İYİLEŞME DÖNEMİ”
Sekiz gün su altında kaldıktan sonra sudan çıkarılan arıların metabolizmasının 2–3 gün boyunca hızla arttığı gözlendi. Bu süreçte vücutta biriken laktik asit temizleniyor. Yaklaşık bir hafta sonra ise metabolizma tekrar normal diapoz seviyesine dönüyor.
En önemlisi ise bu süreçte kraliçe arıların kış uykusundan uyanmadığı ve bahara kadar normal şekilde beklemeye devam edebildiği görüldü.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ AÇISINDAN ÖNEMLİ
Bilim insanlarına göre bu keşif, arıların iklim değişikliğiyle birlikte artan sel ve aşırı hava olaylarına karşı ne kadar dayanıklı olabileceğini anlamak açısından önemli. Bombus arıları dünya genelinde ekosistemler ve tarım için kritik öneme sahip tozlayıcılar arasında yer alıyor.
Araştırma aynı zamanda küçük ve kırılgan görünen canlıların bile doğada beklenmedik hayatta kalma stratejileri geliştirebildiğini gösteriyor.
