Google'a öfke kustular! 250 bin ağaç kesildi, kurtlar köylere indi

Bir zamanlar ağaçlarla kaplı olan geniş bir arazi, şimdi adeta savaş alanını andırıyor. Her yanı çamurlu su birikintileri, iş makinelerinin lastik izleri, toprak yığınları ve sökülmüş ağaç kökleri kapladı.

Ancak asıl öfke, ortaya çıkan görüntülerden çok daha büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. İddialara göre, dev bir teknoloji yatırımı uğruna doğa geri dönülmesi zor bir darbeyle karşı karşıya kaldı.

Tepkilerin odağında ise Google var. The Guardian'ın haberine göre şirketin yapay zeka altyapısı için planladığı Finlandiya’daki veri merkezi projesi kapsamında yaklaşık 330 hektarlık alanda 250 bin ağacın kesildiği belirtiliyor. Üstelik şirketin Muhos'taki projesinin yanı sıra Otanmäki'deki sahada da yaklaşık 150 bin ağacın kesildiği tahmin ediliyor. Böylece iki bölgede kesildiği belirtilen ağaçların sayısı yaklaşık 400 bine ulaşıyor. Kesimlerin gerekli çevresel değerlendirmeler tamamlanmadan gerçekleştirilmesi ise tartışmayı daha da büyüttü.

‘KURTLAR KÖYLERE İNDİ’

Tahribatın ardından bölgedeki sakinlerin dile getirdiği en çarpıcı iddia ise ormanda yaşayan hayvanlarla ilgili oldu. Ormanların kesilmesiyle yaşam alanlarının daraldığını belirten bölge halkı, kurtların yiyecek aramak için köylere yaklaşmaya başladığını anlattı.

The Guardian'a konuşan Anni Ranta, yaşanan değişimi şu sözlerle anlattı:

“Ormandaki tüm vahşi hayvanlar uzaklaştığı için köye kurtlar gelmeye başladı.”

Ranta'yı endişelendiren tek konu yaban hayatındaki değişim de değil. Planlanan veri merkezlerinin yaratacağı gürültüden kaygı duyduğunu belirten bölge sakini, sert kaya zeminin sesi daha fazla yankılatacağını savundu. Ranta, “Burada durup konuşurken bile” sesin bir davul gibi yankılandığını ifade etti.

'BU TAM BİR KİBİR’

Tepkilerin giderek büyüdüğü bölgede sakinler, Google'ın yalnızca yeni bir tesis kurmaya odaklanmak yerine geçmişteki teknoloji yatırımlarının yol açtığını düşündükleri kayıpların telafi edilmesine de katkıda bulunmasını istiyor.

Muhos sakini Antti Jakonen, şirketin çalışma biçimini sert sözlerle eleştirdi. “Yanlış şekilde yapıldı. Amerikan tarzı. Hiçbir anlamı yok. Hiç anlamı yok” diyen Jakonen, yıllar önce hidroelektrik santralleri nedeniyle yok olan yerel somon popülasyonunun yeniden canlandırılması için şirketin destek vermesini talep etti.

Finlandiya Doğa Koruma Derneği (SLL) Başkanı Hanna Halmeenpää da şirketin geniş araziyi satın aldıktan sonra ağaçları kesmeye başlamasına tepki gösterdi. Halmeenpää, “Bu tam bir kibir ve inanılmaz” ifadelerini kullandı.

RESMİ MAKAMLAR DA DEVREYE GİRDİ

Tepkiler yalnızca köylülerle ve çevrecilerle sınırlı kalmadı. Finlandiya Lisanslama ve Denetleme Kurumu, Google'ın proje iştiraki Tuike Finland Oy'ye yönelik müdahalede bulunarak iki veri merkezi sahasındaki çevreyi önemli ölçüde değiştirebilecek hazırlık çalışmalarının durdurulmasını istedi.

Yetkililer, şirketin Muhos ve Kajaani'deki projelerinde ağaç kesimi, üst toprağın kaldırılması, şantiye yollarının ve depolama alanlarının oluşturulması, hendek ve menfezlerde değişiklikler yapılması gibi kapsamlı çalışmaların gerçekleştirildiğini belirtti.

Kurumun Çevre Dairesi Başkanı Tommi Muilu, bu çalışmaların çevre üzerinde etkiler yaratabileceğini ve söz konusu etkilerin belirlenip değerlendirilmesinin çevresel etki değerlendirmesi sürecinin temel amaçları arasında bulunduğunu söyledi.

Şirkete, çevreyi etkileyen hazırlık çalışmalarını durdurması için 23 Ekim'e kadar süre tanındı.

SU KAYNAKLARI DA NASİBİNİ ALDI

Ağaç kesiminin yol açtığı belirtilen sorunlar, ormanların ortadan kalkmasıyla da bitmedi. Bölge sakinleri, kesim yapılan alandan akan suların kahverengiye döndüğünü ve Oulujoki Nehri'ni besleyen derelerin kirlilikten etkilendiğini bildirdi.

Google'ın Finlandiya'daki üst düzey yöneticisi Antti Järvinen ise şirketin geniş çaplı ağaç kesimi için gerekli yasal onayı aldığını düşündüğünü açıkladı. Ancak şirketin bu açıklaması, çevre savunucularının eleştirilerini dindirmeye yetmedi.

Doğa koruma uzmanı Vesa Hyyryläinen, yaşananlara tepki göstererek, “Doğamızın bu kadar büyük bir kısmını neden feda etmek zorunda kaldığımızı merak ediyorum. Her şeyi çok kolayca veriyorlar” dedi.

15 MİLYAR DOLARLIK YAPAY ZEKA YATIRIMI

Tartışmanın merkezindeki projeler, Google'ın ülkedeki yapay zeka altyapısını büyütmek için açıkladığı dev yatırımın bir parçası. Muhos ve Kajaani yakınlarında planlanan iki tesis, şirketin 9 Eylül'de duyurduğu yaklaşık 15 milyar dolarlık yatırım kapsamında yer alıyor.

Veri merkezlerine karşı çıkanlar, şirketin yapay zeka altyapısını hızla büyütmek uğruna çevresel düzenlemelerin tamamlanmasını beklemediğini savunuyor. Google ise yaşanan tahribat nedeniyle özür dileyerek su kaynaklarını korumak için çalışacağını ve Muhos'taki yaklaşık 321 dönümlük alanı yeniden ağaçlandıracağını belirtti. Ancak çevreciler, kesilen ormanların ve kaybolan doğal yaşamın bu adımlarla ne ölçüde telafi edilebileceğini sorguluyor.

ABD'DE DE BÜYÜK ÖNLEM GÜNDEMDE

Büyük ölçekli yapay zeka veri merkezlerinin çevreye ve enerji kaynaklarına etkisi, Atlantik'in diğer yakasında da tartışılıyor. New York Valisi Kathy Hochul, Temmuz ayında eyaletin elektrik şebekesini kullanmayı hedefleyen büyük ölçekli veri merkezlerine yönelik yeni izinleri bir yıla kadar askıya alan bir kararname imzaladı.

Hochul, kararın ardından yaptığı açıklamada, “New York'un sadece birinci olmasını istemiyorum. New York'un doğru şekilde birinci olmasını istiyorum” dedi.

Yaşananlar, yapay zeka yatırımlarının hız kazandığı bir dönemde teknoloji şirketlerinin büyüme hedefleriyle doğanın korunması arasındaki gerilimi bir kez daha gözler önüne serdi. Finlandiya'daki tartışmada ise köylülerin tepkisi, ormanların geleceği ve çevresel denetimlerin yeterliliği hala gündemin merkezinde.