Korkutan rapor ortaya çıktı! Avrupa alarma geçti: 'Eşi benzeri görülmedi'
Avrupa'nın 2026 yazına ilişkin yayımlanan yeni rapor, ilk bakışta sıradan bir sıcak hava dalgası gibi görünen tablonun ardında çok daha büyük bir tehlike olduğunu ortaya koydu. Sıcaklık rekorları kırıldı, nehirler çekildi, ormanlar alevlere teslim oldu ve etkileri insan sağlığına kadar uzandı. Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi tarafından yayımlanan rapor, kıtanın aynı anda birden fazla iklim tehdidiyle karşı karşıya kaldığını gözler önüne serdi.
‘CİDDİ BİR UYARI’
Rapora göre Avrupa, tarihinin en sıcak üçüncü yazını geride bıraktı. Fakat asıl dikkat çeken gelişme, aşırı sıcakların tek başına yaşanmamasıydı. Kuraklık, su kaynaklarındaki tarihi düşüş, enerji sistemleri üzerindeki baskı ve kontrolden çıkan orman yangınları birbirini takip ederken, ortaya çıkan tablo uzmanlar için ciddi bir uyarıya dönüştü.
RAKAMLAR KORKUTAN TABLOYU ORTAYA KOYDU
Haziran-ağustos döneminde Batı Avrupa'daki yüzey hava sıcaklıkları son 10 yılın ortalamasının 2.5 derece üzerinde seyretti. Batı Avrupa'nın en az yüzde 60'ı 17 gün boyunca 30 derecenin üzerinde sıcaklıklarla mücadele etti.
Üstelik bu süre, geçmiş yıllara kıyasla dikkat çekici bir artış gösterdi. 2003 yılında 30 derece üzerindeki sıcaklıklar 11 gün, 2025'te ise 7 gün etkili olmuştu.
Yüksek sıcaklıklar Batı Avrupa genelinde 13 gün boyunca çok güçlü ısı stresine neden olurken, mayıs sonunda başlayan sıcak hava dalgaları eylül ayına kadar devam etti. Tekrarlayan aşırı sıcakların on binlerce kişinin ölümüne, hasatların zarar görmesine ve enerji santrallerinin kapanmasına yol açtığı belirtildi.
TEHLİKE TERMOMETREDE KALMADI
Rapor, sıcaklığın yükselmesiyle birlikte Avrupa'nın su kaynaklarında da ciddi değişimler yaşandığını ortaya koydu. Nehirler 30 yılı aşkın sürenin en düşük yaz debilerini görürken, deniz yüzeyi sıcaklıkları da rekor seviyelere ulaştı.
Kuraklık ve sıcaklığın birleşmesi ise orman yangınlarını büyüttü. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi'ne göre 2026 yangın hava koşulları kayıtlardaki en kötü seviyeye ulaştı.
Eylül sonu itibarıyla 680 bin hektarlık alanın yanması, 2026'yı Avrupa'nın kayıtlara geçen en kötü üçüncü yangın yılı haline getirdi. Yangınlardan yükselen dumanın yaydığı ince partikül madde miktarı da son 20 yılın ortalamasının yüzde 30 üzerine çıktı.
EL NİNO DA TABLOYU AĞIRLAŞTIRDI
Uzmanlar, Avrupa'daki sıcaklıkların yanı sıra küresel ölçekte etkisini gösteren güçlü El Nino olayına da dikkat çekti. Güney Amerika'dan Avustralya'ya kadar geniş bir bölgede aşırı hava olaylarını tetiklediği belirtilen El Nino'nun, yıl sonunda beklenen zirvesine ulaşmasına aylar kala sıcaklık rekorlarının kırılması dikkat çekti.
Bu doğal okyanus ısınması döngüsünün şubat ayına kadar yaklaşık yarım milyon ek ısı kaynaklı ölüme yol açabileceği tahmin edildi. Avrupa'da ise aşırı sıcakların etkisinin özellikle gıda fiyatları ve enflasyon üzerinden hissedildiği belirtildi.
‘EŞİ BENZERİ GÖRÜLMEDİ'
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nden iklim bilimci Samantha Burgess, yaşananların yalnızca sıcaklık rekorlarıyla sınırlı olmadığını belirterek su kaynakları, enerji sistemleri, ulaşım, ekosistemler ve insan sağlığının da etkilendiğine dikkat çekti.
İspanya'daki ISGlobal'den Xavier Rodo ise aşırı hava olaylarının sayısı ve şiddetindeki artışın Avrupa iklimindeki değişimin boyutunu gösterdiğini belirterek bunu “eşi benzeri görülmemiş değişimlerin açık bir göstergesi” olarak nitelendirdi.
Uzmanlar ve doktorlar, hükümetlere fosil yakıt kullanımının azaltılması, binaların gölgelendirilmesi, şehirlerin yeşillendirilmesi ve hastaneler ile okullarda klima sistemlerinin yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.
