Milliyet duyurmuştu, resmen açıklandı: Mavi Vatan için yeni yasa! Ege’de 6 mil şartı sürecek
Aydın Hasan - Türkiye’nin deniz yetki alanları ile tezlerine yasal dayanak oluşturacak Mavi Vatan Yasası’nın çıkarılması yönünde son viraja girildi. Türk deniz yetki alanlarını kapsamlı düzenlenmeye yönelik yasa taslağı çalışması, yasa teklifine dönüştürülüp Meclis’e sunulma aşamasına geldi. Milliyet’in yayımladığı haberler ile ilk kez kamuoyuna duyurup, detaylandırdığı yeni yasa taslağı konusunda resmi açıklama dün yapıldı. Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) Müdürü Dr. Mustafa Başkara’nın düzenlediği basın toplantısına; Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Başkanvekili, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Prof. Çağrı Erhan, DEHUKAM Başkanı Süleyman Önel ile Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu üyesi Prof. Yücel Acer de katıldı. Başkara, düzenlemeye ilişkin özetle şu bilgileri verdi:
Çerçeve kanun olacak
“Kanun içeriği bakımından özellikle son dönemde her geçen gün artan narkotik olaylar, deniz suçları diye tanımladığımız birçok konuyla alakalı yetkisel anlamda hükümler içeren ve bu konularla alakalı düzenlemeleri muhtevasında barındıran bir kanundur. Kanun Türk deniz yetki alanlarının genişliğinin ve sınırlarının tespiti konusunda temel düzenleme olarak tecelli edecek olan ve bu deniz yetki alanlarının sınırlarının ve genişliğinin tespitine ilişkin temel kuralları belirledikten sonra Cumhurbaşkanlığı makamına, bunlara ilişkin bazı yetkiler veren bir kanundur.
Türk deniz yetki alanları sınırının esas hattından başlamak suretiyle ölçüleceğine ilişkin bir hüküm barındırmakta. Uluslararası hukukta kabul edilen bazı durumlarda benimsenen düz esas hat çekilmesi usulüne de bir cevap niteliğinde hükümler içeren bir kanun. Kanun, Türk iç sularında, kara sularında, bitişik bölgede, kıta sahanlığında ve münhasır ekonomik bölgedeki hak ve yetkilerimizin çerçevesini düzenlemesi bakımından önem arz etmektedir.Türkiye kara sularından geçecek gemilere ilişkin zararsız geçiş hakkını garanti altına almaktadır. İlk defa bu kanunla Montrö Boğazlar Sözleşmesi hem ismen zikredilmekte hem de Boğazlar rejimine ilişkin olarak süreçlerin mevzuat anlamında kanun düzeyinde bir uygulamaya bir defa daha yansıtılmasına karşılık gelmektedir. Bu, Türkiye’nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile ilgili tutumuna ilişkin olarak da önemli bir devlet politikasını yansıtmaktadır.
Özel statülü alanlar
İlk defa bu kanunla karşılaştığımız özel statülü deniz alanları bakımından Sayın Cumhurbaşkanı’nın münhasır ekonomik bölge ilan edilmemiş alanlarda balıkçılık, deniz koruma ve farklı amaçlarla özel statülü deniz alanı ilan etme yetkisini kanun düzenlemekte. Denizlerin bazı bölümlerinde balıkçılık, canlı kaynaklar bakımından çok ciddi zenginlikler içeren ancak münhasır ekonomik bölge ilan etmediğimiz konularda artık Cumhurbaşkanlığıdüzenleme yapılmak suretiyle özel statülü deniz alanları ilan edilebilecektir. Geçtiğimiz yıl deniz koruma alanlarıyla beraber yapılan girişimlerde bu noktada bazı özel statülü deniz alanlarına ilişkin çalışmalar yürütülmüştü. Türk deniz yetki alanları kanunu kapsamında bu özel statülü deniz alanlarının yetki usulü çerçevesi düzenlenmekte. Münhasır ekonomik bölge ilan edilmemiş alanlarda buna ilişkin Cumhurbaşkanı’na yetki verilmektedir.
Deniz alanlarının sınırlandırılması konusu, Ege Deniz’inde çok önemli bir gündem maddemizdir. Buna ilişkin Türkiye’nin deniz yetki alanlarının belirlenmesinde, bu alanların sınırının tespitinde ve buralarda icra edilecek her türlü faaliyetin kapsamının belirlenmesinde, uluslararası hukukun temelinde bulunan, birçok uluslararası mahkeme kararıyla da tanımlanan ilgili ve özel koşulların dikkate alınacağı kanunda yine yer almaktadır.”
‘Yunanistan için yeni durum yok’
Prof. Yücel Acer,deniz yetki alanları kanunu çalışmasının son dönemde hızlandığını belirterek, şöyle devam etti: “Türkiye deniz sorunlarını ilgili ülkelerle tamamen çözmüş değil. Bazı komşu devletlerin özellikle sorunları çözme konusunda gösterdikleri yavaşlık, bizim hâlâ bazı deniz sorunlarımızın devam etmesine yol açıyor. Bu yeni kanunda da Türkiye’nin kara sularının genişliği 6 mil olarak ifade edilmektedir. Ancak bazı deniz alanlarında, özellikle Karadeniz ve Doğu Akdeniz’i kastediyorum, 6 milden daha geniş kara sularının ilan edilmesi Türkiye’nin hak ve menfaatlerinin korunması açısından gerekli bir husustur.Bu kanun yine hak ve menfaatlerinin korunması gereği 6 milden daha geniş karasuların uygulanması gereken yerlerde Cumhurbaşkanımıza daha geniş karasuları ilan etme yetkisini vermektedir.
Ege Denizi’nde 6 milin ötesinde herhangi bir karasularının asla kabul edilmeyeceği, hatta 1995’teTBMM’nin aldığı, bu tür oldubittilerin önlenmesine ilişkin hükümete gereken bütün yetkilerin verdiği karar aynen devam edilmektedir. Yeni kanun daTürkiye’nin bu kesin tutumunu destekler kanun olmaya devam edecektir. Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile yeni kanun arasında çelişkikesinlikle olmayacak, Türkiye’nin Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’ndaki suların, Türkiye’nin iç suları olduğu yaklaşımımızı hukuken bir kez daha güçlendirilmiş olacak.
Değişiklik yok
Bu düzenlemenin esas gayesi, Yunanistan ile bu konuda yeni bir sorun ortaya çıkarmak değil kesinlikle. Biz Yunanistan ile son üç yıldır ilişkilerimizi geliştirmeye ve bu şekilde de Ege Denizi’nde özellikle sorunların diyalog yoluyla çözülmesini sağlamaya çalışıyoruz. Yunanistan yeni bir durumla karşı karşıya değil aslında. Biz Yunanistan’a kara suları gündeme geldiğinden beri, 1960’lı yıllardan beri, Ege Denizi’nde maksimum sınır mutlaka 6 mil olması gerekiyor, onun ötesinde bir sınırın Türkiye tarafından asla kabul edilmeyeceğini söyledik. Şimdi Türkiye’nin tutumunda bir değişiklik yok.”
‘Hayırlı olsun’
Prof. Çağrı Erhan, yasa metninin Yunanistan paranteze alınarak hazırlanmadığını belirtip, “Başka ülkeler sanki dünyada sadece kendileri varmış da Türkiye sabah akşam onları düşünerek birtakım şeyler yapıyormuşa takılmış olabilirler. Hazırlanırken dikkat alınan bir husus olmadı. Mavi Vatan Kanunu Türkiye’ye hayırlı uğurlu olsun” dedi.
